Je ziet het overal: een glas met een laagje schuimig, felgroen vocht, vastgehouden door iemand in een strakke outfit voor een minimalistische koffiebar. Matcha is de afgelopen jaren uitgegroeid tot hét symbool van de wellnessdrinker die het allemaal een beetje beter weet. Maar 2026 is volgens voedingsanalisten het jaar waarin die hype tegen haar eigen succes aanloopt. Niet omdat niemand meer matcha wil, maar omdat er simpelweg niet genoeg goede matcha is om aan de vraag te voldoen.
Van nichegeheim naar koffiebar-standaard
Matcha komt oorspronkelijk uit Japan, dat de bereidingswijze eeuwen geleden overnam van China. De Zen-boeddhistische monnik Eisai introduceerde het poeder al in 1191, waarna het al snel een statussymbool werd onder de hogere klassen. Jarenlang bleef matcha vooral een ritueel voor de Japanse theeceremonie. Inmiddels staat het gewoon op het menu van elke koffiezaak, vooral als ijskoude latte, net zoals dat eerder al gebeurde met ijskoffie. De doorslaggevende factor is social media: een nieuwe generatie theedrinkers ontdekt matcha vrijwel uitsluitend via foto's en video's, niet via de traditionele theeceremonie waar het ooit vandaan kwam.
Traditioneel wordt matcha met een bamboegardetje tot schuim geklopt in heet water en geserveerd met een klein Japans gebakje, de wagashi. Die ceremonie draait om rust en aandacht, het tegenovergestelde van een to-go beker die je tussen twee afspraken door bestelt. Dat contrast is precies waar Mintel de vinger op legt: hoe groter en sneller de markt wordt, hoe verder matcha afdrijft van waar het ooit vandaan kwam.
De vraag groeit sneller dan Japan kan bijbenen
Precies daar zit het probleem. Alice Pilkington, hoofdanalist bij marktonderzoeksbureau Mintel, noemt matcha "mogelijk het slachtoffer van zijn eigen succes". Volgens haar kraakt de aanvoerketen al onder de vraag, wat ertoe leidt dat poeders van lagere kwaliteit de markt overspoelen. Ze noemt dat zelfs een soort devaluatie van wat van oudsher een zeer gerespecteerde theeceremonie is.
Dat heeft alles te maken met hoe traag en arbeidsintensief matcha eigenlijk wordt gemaakt. Ongeveer drie weken voor de oogst worden de theeplanten afgeschermd van zonlicht, wat de aanmaak van chlorofyl en aminozuren zoals L-theanine verhoogt. Daarna worden alleen de beste blaadjes met de hand geplukt, gedroogd, ontdaan van steeltjes en nerven, en langzaam tussen stenen molenstenen tot poeder gemalen. Je kunt dat proces niet zomaar versnellen om aan een wereldwijde hype te voldoen. Pilkington verwacht dan ook dat matcha in 2026 niet kan herhalen wat er in 2025 aan buzz en zichtbaarheid gebeurde, juist omdat de kwaliteit onder druk staat op het moment dat de belangstelling op zijn hoogtepunt is.
China springt in het gat
Om het tekort op te vangen, stappen steeds meer theeprofessionals over op ceremoniële matcha uit China. Dat land levert inmiddels concurrerende kwaliteit, met nieuwe productieregio's en een stabielere aanvoer dan Japan op dit moment kan bieden. Daarnaast duiken er steeds meer gearomatiseerde varianten op, zoals chai- of vanillematcha, vooral op menukaarten van cafés die willen meesurfen op de trend zonder volledig afhankelijk te zijn van schaarse Japanse voorraden.
Ook hojicha, een gebrande groene thee met minder cafeïne, wint terrein als alternatief voor wie van de smaak houdt maar niet de wachttijden of prijzen van premium matcha wil. Het laat zien dat de markt zich al aanpast aan het tekort, al is dat niet hetzelfde als een oplossing voor wie specifiek op zoek is naar authentieke Japanse ceremoniële matcha.
Zo herken je nog pure matcha
Met al die verwatering is het goed om te weten waar je op moet letten. Het verschil tussen ceremoniële en culinaire matcha is groot. Ceremoniële matcha komt van de bovenste blaadjes van de plant, is het duurst en bevat de meeste antioxidanten. Culinaire matcha komt van lager gelegen blaadjes, smaakt bitterder en is eigenlijk bedoeld om mee te koken of bakken, niet om zo te drinken.
- Kijk naar de kleur: echte ceremoniële matcha is helder, bijna fluorescerend groen. Dof, geelgroen of bruinig poeder wijst op lagere kwaliteit of oxidatie.
- Check de herkomst op de verpakking. Staat er alleen "matcha" zonder regio of oogstjaar, wees dan sceptisch.
- Een opvallend lage prijs voor "ceremonieel" poeder is vaker een waarschuwingssignaal dan een koopje.
- Ruik eraan voordat je het bereidt: goede matcha ruikt grasachtig en een beetje zoet, niet vlak of muf.
Het is een beetje zoals bij de dirty coffee-trend van vorig jaar: zodra iets massaal wordt, duiken er versies op die vooral op de hype meeliften zonder de kwaliteit waar het om begon.
Wat je morgen anders doet bij het bestellen
Je hoeft je matcha latte heus niet te laten staan. Maar wie de smaak en de gezondheidsvoordelen echt wil ervaren, vraagt voortaan gewoon even door bij de barista: welk merk, welke oorsprong, welke grade. Thuis zelf matcha klaarmaken geeft je nog meer controle, en past bovendien mooi bij een bredere aanpak van zelfzorg, zoals de wellness stacking-routine die kleine, haalbare gewoontes combineert tot een dagelijks ritueel. Matcha blijft een prachtige drank. Het wordt alleen tijd om er net zo kritisch naar te kijken als naar elke andere trend die binnen een paar jaar van nichegeheim naar massaproduct is gegroeid.